Andreas (Old English) · c. 9th century (poet unknown)
Lines 1253–1374
þa se halga wæs under heolstorscuwan,
eorl ellenheard, ondlange niht
searoþancum beseted. Snaw eorðan band
wintergeworpum. Weder coledon
heardum hægelscurum, swylce hrim ond forst,
hare hildstapan, hæleða eðel
lucon, leoda gesetu. Land wæron freorig
cealdum cylegicelum, clang wæteres þrym
ofer eastreamas, is brycgade
blæce brimrade. Bliðheort wunode
eorl unforcuð, elnes gemyndig,
þrist ond þrohtheard in þreanedum
wintercealdan niht. No on gewitte blon,
acol for þy egesan, þæs þe he ær ongann,
þæt he a domlicost dryhten herede,
weorðade wordum, oððæt wuldres gim
heofontorht onhlad. ða com hæleða þreat
to ðære dimman ding, duguð unlytel,
wadan wælgifre weorodes brehtme.
Heton ut hræðe æðeling lædan
in wraðra geweald, wærfæstne hæleð.
ða wæs eft swa ær ondlangne dæg
swungen sarslegum. Swat yðum weoll
þurh bancofan, blodlifrum swealg,
hatan heolfre. Hra weorces ne sann,
wundum werig. þa cwom wopes hring
þurh þæs beornes breost, blat ut faran,
weoll waðuman stream, ond he worde cwæð:
"Geseoh nu, dryhten god, drohtað minne,
weoruda willgeofa! þu wæst ond const
anra gehwylces earfeðsiðas.
Ic gelyfe to ðe, min liffruma,
þæt ðu mildheort me for þinum mægenspedum,
nerigend fira, næfre wille,
ece ælmihtig, anforlætan,
swa ic þæt gefremme, þenden feorh leofað,
min on moldan, þæt ic, meotud, þinum
larum leofwendum lyt geswice.
þu eart gescyldend wið sceaðan wæpnum,
ece eadfruma, eallum þinum;
ne læt nu bysmrian banan manncynnes,
facnes frumbearn, þurh feondes cræft
leahtrum belecgan þa þin lof berað."
ða ðær ætywde se atola gast,
wrað wærloga. Wigend lærde
for þam heremægene helle dioful
awerged in witum, ond þæt word gecwæð:
"Sleað synnigne ofer seolfes muð,
folces gewinnan! Nu to feala reordaþ."
þa wæs orlege eft onhrered,
niwan stefne. Nið upp aras
oþðæt sunne gewat to sete glidan
under niflan næs. Niht helmade,
brunwann oferbræd beorgas steape,
ond se halga wæs to hofe læded,
deor ond domgeorn, in þæt dimme ræced;
sceal þonne in neadcofan nihtlangne fyrst
wærfæst wunian wic unsyfre.
þa com seofona sum to sele geongan,
atol æglæca yfela gemyndig,
morðres manfrea myrce gescyrded,
deoful deaðreow duguðum bereafod,
ongan þa þam halgan hospword sprecan:
"Hwæt hogodest ðu, Andreas, hidercyme þinne
on wraðra geweald? Hwæt is wuldor þin,
þe ðu oferhigdum upp arærdest,
þa ðu goda ussa gild gehnægdest?
Hafast nu þe anum eall getihhad
land ond leode, swa dyde lareow þin.
Cyneþrym ahof, þam wæs Crist nama,
ofer middangeard, þynden hit meahte swa.
þone Herodes ealdre besnyðede,
forcom æt campe cyning Iudea,
rices berædde, ond hine rode befealg,
þæt he on gealgan his gast onsende.
Swa ic nu bebeode bearnum minum,
þegnum þryðfullum, ðæt hie ðe hnægen,
gingran æt guðe. Lætað gares ord,
earh ættre gemæl, in gedufan
in fæges ferð. Gað fromlice,
ðæt ge guðfrecan gylp forbegan."
Hie wæron reowe, ræsdon on sona
gifrum grapum. Hine god forstod,
staðulfæst steorend, þurh his strangan miht.
Syððan hie oncneowon Cristes rode
on his mægwlite, mære tacen,
wurdon hie ða acle on þam onfenge,
forhte, afærde, ond on fleam numen.
Ongan eft swa ær ealdgeniðla,
helle hæftling, hearmleoð galan:
"Hwæt wearð eow swa rofum, rincas mine,
lindgesteallan, þæt eow swa lyt gespeow?"
Him þa earmsceapen agef ondsware,
fah fyrnsceaþa, ond his fæder oncwæð:
"Ne magan we him lungre lað ætfæstan,
swilt þurh searwe. Ga þe sylfa to!
þær þu gegninga guðe findest,
frecne feohtan, gif ðu furður dearst
to þam anhagan aldre geneðan.
We ðe magon eaðe, eorla leofost,
æt þam secgplegan selre gelæran;
ær ðu gegninga guðe fremme,
wiges woman, weald, hu ðe sæle
æt þam gegnslege. Utan gangan eft,
þæt we bysmrigen bendum fæstne,
oðwitan him his wræcsið. Habbað word gearu
wið þam æglæcan eall getrahtod!"
þa hleoðrade hludan stefne,
witum bewæled, ond þæt word gecwæð:
"þu þe, Andreas, aclæccræftum
lange feredes! Hwæt, ðu leoda feala
forleolce ond forlærdest! Nu leng ne miht
gewealdan þy weorce. þe synd witu þæs grim
weotud be gewyrhtum. þu scealt werigmod,
hean, hroðra leas, hearm þrowigan,
sare swyltcwale. Secgas mine
to þam guðplegan gearwe sindon,
þa þe æninga ellenweorcum
unfyrn faca feorh ætþringan.
Hwylc is þæs mihtig ofer middangeard,
þæt he þe alyse of leoðubendum,
manna cynnes, ofer mine est?"
Cite this text
MLA
Anonymous (Old English). Andreas (Old English), Lines 1253–1374. Poetry Codex, poetrycodex.com/work/andreas-oe/10/.
Chicago
Anonymous (Old English). Andreas (Old English), Lines 1253–1374. Poetry Codex. https://poetrycodex.com/work/andreas-oe/10/.