Lines 382–538

Gif ic ænigne ellenrofne
gemete modigne metodes cempan
wið flanþræce, nele feor þonan
bugan from beaduwe, ac he bord ongean
hefeð hygesnottor, haligne scyld,
gæstlic guðreaf, nele gode swican,
ac he beald in gebede bidsteal gifeð
fæste on feðan, ic sceal feor þonan
heanmod hweorfan, hroþra bidæled,
in gleda gripe, gehðu mænan,
þæt ic ne meahte mægnes cræfte
guðe wiðgongan, ac ic geomor sceal
secan oþerne ellenleasran,
under cumbolhagan, cempan sænran,
þe ic onbryrdan mæge beorman mine,
agælan æt guþe. þeah he godes hwæt
onginne gæstlice, ic beo gearo sona,
þæt ic ingehygd eal geondwlite,
hu gefæstnad sy ferð innanweard,
wiðsteall geworht. Ic þæs wealles geat
ontyne þurh teonan; bið se torr þyrel,
ingong geopenad, þonne ic ærest him
þurh eargfare in onsende
in breostsefan bitre geþoncas
þurh mislice modes willan,
þæt him sylfum selle þynceð
leahtras to fremman ofer lof godes,
lices lustas. Ic beo lareow georn
þæt he monþeawum minum lifge
acyrred cuðlice from Cristes æ,
mod gemyrred me to gewealde
in synna seað. Ic þære sawle ma
geornor gyme ymb þæs gæstes forwyrd
þonne þæs lichoman, se þe on legre sceal
weorðan in worulde wyrme to hroþor,
bifolen in foldan." ða gien seo fæmne spræc:
"Saga, earmsceapen, unclæne gæst,
hu þu þec geþyde, þystra stihtend,
on clænra gemong? þu wið Criste geo
wærleas wunne ond gewin tuge,
hogdes wiþ halgum. þe wearð helle seað
niþer gedolfen, þær þu nydbysig
fore oferhygdum eard gesohtes.
Wende ic þæt þu þy wærra weorþan sceolde
wið soðfæstum swylces gemotes
ond þy unbealdra, þe þe oft wiðstod
þurh wuldorcyning willan þines."
Hyre þa se werga wið þingade,
earm aglæca: "þu me ærest saga,
hu þu gedyrstig þurh deop gehygd
wurde þus wigþrist ofer eall wifa cyn,
þæt þu mec þus fæste fetrum gebunde,
æghwæs orwigne. þu in ecne god,
þrymsittendne, þinne getreowdes,
meotud moncynnes, swa ic in minne fæder,
hellwarena cyning, hyht staþelie.
þonne ic beom onsended wið soðfæstum,
þæt ic in manweorcum mod oncyrre,
hyge from halor, me hwilum biþ
forwyrned þurh wiþersteall willan mines,
hyhtes æt halgum, swa me her gelamp
sorg on siþe. Ic þæt sylf gecneow
to late micles, sceal nu lange ofer þis,
scyldwyrcende, scame þrowian.
Forþon ic þec halsige þurh þæs hyhstan meaht,
rodorcyninges giefe, se þe on rode treo
geþrowade, þrymmes ealdor,
þæt þu miltsige me þearfendum,
þæt unsælig eall ne forweorþe,
þeah ic þec gedyrstig ond þus dolwillen
siþe gesohte, þær ic swiþe me
þyslicre ær þrage ne wende."
ða seo wlitescyne wuldres condel
to þam wærlogan wordum mælde:
"þu scealt ondettan yfeldæda ma,
hean helle gæst, ær þu heonan mote,
hwæt þu to teonan þurhtogen hæbbe
micelra manweorca manna tudre
deorcum gedwildum." Hyre þæt deofol oncwæð:
"Nu ic þæt gehyre þurh þinne hleoþorcwide,
þæt ic nyde sceal niþa gebæded
mod meldian, swa þu me beodest,
þreaned þolian. Is þeos þrag ful strong,
þreat ormæte. Ic sceal þinga gehwylc
þolian ond þafian on þinne dom,
womdæda onwreon, þe ic wideferg
sweartra gesyrede. Oft ic syne ofteah,
ablende bealoþoncum beorna unrim
monna cynnes, misthelme forbrægd
þurh attres ord eagna leoman
sweartum scurum, ond ic sumra fet
forbræc bealosearwum, sume in bryne sende,
in liges locan, þæt him lasta wearð
siþast gesyne. Eac ic sume gedyde
þæt him banlocan blode spiowedan,
þæt hi færinga feorh aleton
þurh ædra wylm. Sume on yðfare
wurdon on wege wætrum bisencte,
on mereflode, minum cræftum
under reone stream. Sume ic rode bifealh,
þæt hi hyra dreorge on hean galgan
lif aletan. Sume ic larum geteah,
to geflite fremede, þæt hy færinga
ealde æfþoncan edniwedan,
beore druncne. Ic him byrlade
wroht of wege, þæt hi in winsele
þurh sweordgripe sawle forletan
of flæschoman fæge scyndan,
sarum gesohte. Sume, þa ic funde
butan godes tacne, gymelease,
ungebletsade, þa ic bealdlice
þurh mislic cwealm minum hondum
searoþoncum slog. Ic asecgan ne mæg,
þeah ic gesitte sumerlongne dæg,
eal þa earfeþu þe ic ær ond siþ
gefremede to facne, siþþan furþum wæs
rodor aræred ond ryne tungla,
folde gefæstnad ond þa forman men,
Adam ond Aeue, þam ic ealdor oðþrong,
ond hy gelærde þæt hi lufan dryhtnes,
ece eadgiefe anforleton,
beorhtne boldwelan, þæt him bæm gewearð
yrmþu to ealdre, ond hyra eaferum swa,
mircast manweorca. Hwæt sceal ic ma riman
yfel endeleas? Ic eall gebær,
wraþe wrohtas geond werþeode,
þa þe gewurdun widan feore
from fruman worulde fira cynne,
eorlum on eorþan. Ne wæs ænig þara
þæt me þus þriste, swa þu nu þa,
halig mid hondum, hrinan dorste,
næs ænig þæs modig mon ofer eorþan
þurh halge meaht, heahfædra nan
ne witgena. þeah þe him weoruda god
onwrige, wuldres cyning, wisdomes gæst,
giefe unmæte, hwæþre ic gong to þam
agan moste. Næs ænig þara
þæt mec þus bealdlice bennum bilegde,
þream forþrycte, ær þu nu þa
þa miclan meaht mine oferswiðdest,
fæste forfenge, þe me fæder sealde,
feond moncynnes, þa he mec feran het,
þeoden of þystrum, þæt ic þe sceolde
synne swetan. þær mec sorg bicwom,
hefig hondgewinn. Ic bihlyhhan ne þearf
æfter sarwræce siðfæt þisne
magum in gemonge, þonne ic mine sceal
agiefan gnorncearig gafulrædenne
in þam reongan ham." ða se gerefa het,
gealgmod guma, Iulianan
of þam engan hofe ut gelædan
on hyge halge hæþnum to spræce
to his domsetle. Heo þæt deofol teah,
breostum inbryrded, bendum fæstne,
halig hæþenne. Ongan þa hreowcearig
siðfæt seofian, sar cwanian,
wyrd wanian, wordum mælde: