← Elene (Old English) · Contents

Elene (Old English) · c. 9th century

Lines 511–631

by Cynewulf fl. 9th century


Nu ðu meaht gehyran, hæleð min se leofa,
hu arfæst is ealles wealdend,
þeah we æbylgð wið hine oft gewyrcen,
synna wunde, gif we sona eft
þara bealudæda bote gefremmaþ
ond þæs unrihtes eft geswicaþ.
Forðan ic soðlice ond min swæs fæder
syðþan gelyfdon
þæt geþrowade eallra þrymma god,
lifes lattiow, laðlic wite
for oferþearfe ilda cynnes.
Forðan ic þe lære þurh leoðorune,
hyse leofesta, þæt ðu hospcwide,
æfst ne eofulsæc æfre ne fremme,
grimne geagncwide, wið godes bearne.
þonne ðu geearnast þæt þe bið ece lif,
selust sigeleana, seald in heofonum.'
ðus mec fæder min on fyrndagum
unweaxenne wordum lærde,
septe soðcwidum, (þam wæs Symon nama),
guma gehðum frod. Nu ge geare cunnon
hwæt eow þæs on sefan selest þince
to gecyðanne, gif ðeos cwen usic
frigneð ymb ðæt treo, nu ge fyrhðsefan
ond modgeþanc minne cunnon."
Him þa togenes þa gleawestan
on wera þreate wordum mældon:
"Næfre we hyrdon hæleð ænigne
on þysse þeode, butan þec nu ða,
þegn oðerne þyslic cyðan
ymb swa dygle wyrd. Do swa þe þynce,
fyrngidda frod, gif ðu frugnen sie
on wera corðre. Wisdomes beðearf,
worda wærlicra ond witan snyttro,
se ðære æðelan sceal ondwyrde agifan
for þyslicne þreat on meþle."
Weoxan word cwidum, weras þeahtedon
on healfa gehwær, sume hyder, sume þyder,
þrydedon ond þohton. þa cwom þegna heap
to þam heremeðle. Hreopon friccan,
caseres bodan: "Eow þeos cwen laþaþ,
secgas to salore, þæt ge seonoðdomas
rihte reccen. Is eow rædes þearf
on meðelstede, modes snyttro."
Heo wæron gearwe, geomormode
leodgebyrgean, þa hie laðod wæron
þurh heard gebann; to hofe eodon,
cyðdon cræftes miht. þa sio cwen ongan
weras Ebresce wordum negan,
fricggan fyrhðwerige ymb fyrngewritu,
hu on worulde ær witgan sungon,
gasthalige guman, be godes bearne,
hwær se þeoden geþrowade,
soð sunu meotudes, for sawla lufan.
Heo wæron stearce, stane heardran,
noldon þæt geryne rihte cyðan,
ne hire andsware ænige secgan,
torngeniðlan, þæs hio him to sohte,
ac hio worda gehwæs wiðersæc fremedon,
fæste on fyrhðe, þæt heo frignan ongan,
cwædon þæt hio on aldre owiht swylces
ne ær ne sið æfre hyrdon.
Elene maþelade ond him yrre oncwæð:
"Ic eow to soðe secgan wille,
ond þæs in life lige ne wyrðeð,
gif ge þissum lease leng gefylgað
mid fæcne gefice, þe me fore standaþ,
þæt eow in beorge bæl fornimeð,
hattost heaðowelma, ond eower hra bryttað,
lacende lig, þæt eow sceal þæt leas
apundrad weorðan to woruldgedale.
Ne magon ge ða word geseðan þe ge hwile nu on unriht
wrigon under womma sceatum, ne magon ge þa wyrd bemiðan,
bedyrnan þa deopan mihte." ða wurdon hie deaðes on wenan,
ades ond endelifes, ond þær þa ænne betæhton
giddum gearusnottorne, (þam wæs Iudas nama
cenned for cneomagum), þone hie þære cwene agefon,
sægdon hine sundorwisne: "He þe mæg soð gecyðan,
onwreon wyrda geryno, swa ðu hine wordum frignest,
æriht from orde oð ende forð.
He is for eorðan æðeles cynnes,
wordcræftes wis ond witgan sunu,
bald on meðle; him gebyrde is
þæt he gencwidas gleawe hæbbe,
cræft in breostum. He gecyðeð þe
for wera mengo wisdomes gife
þurh þa myclan miht, swa þin mod lufaþ."
Hio on sybbe forlet secan gehwylcne
agenne eard, ond þone ænne genam,
Iudas to gisle, ond þa georne bæd
þæt he be ðære rode riht getæhte
þe ær in legere wæs lange bedyrned,
ond hine seolfne sundor acigde.
Elene maþelode to þam anhagan,
tireadig cwen: "þe synt tu gearu,
swa lif swa deað, swa þe leofre bið
to geceosanne. Cyð ricene nu
hwæt ðu þæs to þinge þafian wille."
Iudas hire ongen þingode (ne meahte he þa gehðu bebugan,
oncyrran rex geniðlan; he wæs on þære cwene gewealdum):
"Hu mæg þæm geweorðan þe on westenne
meðe ond meteleas morland trydeð,
hungre gehæfted, ond him hlaf ond stan
on gesihðe bu samod geweorðað,
streac ond hnesce, þæt he þone stan nime
wið hungres hleo, hlafes ne gime,
gewende to wædle, ond þa wiste wiðsæce,
beteran wiðhyccge, þonne he bega beneah?"
Him þa seo eadige ondwyrde ageaf
Elene for eorlum undearnunga:
"Gif ðu in heofonrice habban wille
eard mid englum ond on eorðan lif,
sigorlean in swegle, saga ricene me
hwær seo rod wunige radorcyninges,
halig under hrusan, þe ge hwile nu
þurh morðres man mannum dyrndun."
Iudas maðelade, (him wæs geomor sefa,
hat æt heortan, ond gehwæðres wa,
ge he heofonrices hyht swa mode
ond þis ondwearde anforlete,
rice under roderum, ge he ða rode ne tæhte):

MLA

Cynewulf. Elene (Old English), Lines 511–631. Poetry Codex, poetrycodex.com/work/elene-oe/4/.

Chicago

Cynewulf. Elene (Old English), Lines 511–631. Poetry Codex. https://poetrycodex.com/work/elene-oe/4/.

Read this with the Codex →