Elene (Old English) · c. 9th century
Lines 894–1016
ða wæs þam folce on ferhðsefan,
ingemynde, swa him a scyle,
wundor þa þe worhte weoroda dryhten
to feorhnere fira cynne,
lifes lattiow. þa þær ligesynnig
on lyft astah lacende feond.
Ongan þa hleoðrian helledeofol,
eatol æclæca, yfela gemyndig:
"Hwæt is þis, la, manna, þe minne eft
þurh fyrngeflit folgaþ wyrdeð,
iceð ealdne nið, æhta strudeð?
þis is singal sacu. Sawla ne moton
manfremmende in minum leng
æhtum wunigan. Nu cwom elþeodig,
þone ic ær on firenum fæstne talde,
hafað mec bereafod rihta gehwylces,
feohgestreona. Nis ðæt fæger sið.
Feala me se hælend hearma gefremede,
niða nearolicra, se ðe in Nazareð
afeded wæs. Syððan furþum weox
of cildhade, symle cirde to him
æhte mine. Ne mot ænige nu
rihte spowan. Is his rice brad
ofer middangeard. Min is geswiðrod
ræd under roderum. Ic þa rode ne þearf
hleahtre herigean. Hwæt, se hælend me
in þam engan ham oft getynde,
geomrum to sorge! Ic þurh Iudas ær
hyhtful gewearð, ond nu gehyned eom,
goda geasne, þurh Iudas eft,
fah ond freondleas. Gen ic findan can
þurh wrohtstafas wiðercyr siððan
of ðam wearhtreafum, ic awecce wið ðe
oðerne cyning, se ehteð þin,
ond he forlæteð lare þine
ond manþeawum minum folgaþ,
ond þec þonne sendeð in þa sweartestan
ond þa wyrrestan witebrogan,
þæt ðu, sarum forsoht, wiðsæcest fæste
þone ahangnan cyning, þam ðu hyrdest ær."
Him ða gleawhydig Iudas oncwæð,
hæleð hildedeor, (him wæs halig gast
befolen fæste, fyrhat lufu,
weallende gewitt þurh witgan snyttro),
ond þæt word gecwæð, wisdomes ful:
"Ne þearft ðu swa swiðe, synna gemyndig,
sar niwigan ond sæce ræran,
morðres manfrea, þæt þe se mihtiga cyning
in neolnesse nyðer bescufeð,
synwyrcende, in susla grund
domes leasne, se ðe deadra feala
worde awehte. Wite ðu þe gearwor
þæt ðu unsnyttrum anforlete
leohta beorhtost ond lufan dryhtnes,
þone fægran gefean, ond on fyrbæðe
suslum beþrungen syððan wunodest,
ade onæled, ond þær awa scealt,
wiðerhycgende, wergðu dreogan,
yrmðu butan ende." Elene gehyrde
hu se feond ond se freond geflitu rærdon,
tireadig ond trag, on twa halfa,
synnig ond gesælig. Sefa wæs þe glædra
þæs þe heo gehyrde þone hellesceaþan
oferswiðedne, synna bryttan,
ond þa wundrade ymb þæs weres snyttro,
hu he swa geleafful on swa lytlum fæce
ond swa uncyðig æfre wurde,
gleawnesse þurhgoten. Gode þancode,
wuldorcyninge, þæs hire se willa gelamp
þurh bearn godes bega gehwæðres,
ge æt þære gesyhðe þæs sigebeames,
ge ðæs geleafan þe hio swa leohte oncneow,
wuldorfæste gife in þæs weres breostum.
ða wæs gefrege in þære folcsceare,
geond þa werþeode wide læded,
mære morgenspel manigum on andan
þara þe dryhtnes æ dyrnan woldon,
boden æfter burgum, swa brimo fæðmeð,
in ceastra gehwære, þæt Cristes rod,
fyrn foldan begræfen, funden wære,
selest sigebeacna þara þe sið oððe ær
halig under heofenum ahafen wurde,
ond wæs Iudeum gnornsorga mæst,
werum wansæligum, wyrda laðost,
þær hie hit for worulde wendan meahton,
cristenra gefean. ða sio cwen bebead
ofer eorlmægen aras fysan
ricene to rade. Sceoldon Romwarena
ofer heanne holm hlaford secean
ond þam wiggende wilspella mæst
seolfum gesecgan, þæt ðæt sigorbeacen
þurh meotodes est meted wære,
funden in foldan, þæt ær feala mæla
behyded wæs halgum to teonan,
cristenum folce. þa ðam cininge wearð
þurh þa mæran word mod geblissod,
ferhð gefeonde. Næs þa fricgendra
under goldhoman gad in burgum,
feorran geferede. Wæs him frofra mæst
geworden in worlde æt ðam willspelle,
hlihende hyge, þe him hereræswan
ofer eastwegas, aras brohton,
hu gesundne sið ofer swonrade
secgas mid sigecwen aseted hæfdon
on Creca land. Hie se casere heht
ofstum myclum eft gearwian
sylfe to siðe. Secgas ne gældon
syððan andsware edre gehyrdon,
æðelinges word. Heht he Elenan hæl
abeodan beadurofre, gif hie brim nesen
ond gesundne sið settan mosten,
hæleð hwætmode, to þære halgan byrig.
Heht hire þa aras eac gebeodan
Constantinus þæt hio cirican þær
on þam beorhhliðe begra rædum
getimbrede, tempel dryhtnes
on Caluarie Criste to willan,
hæleðum to helpe, þær sio halige rod
gemeted wæs, mærost beama
þara þe gefrugnen foldbuende
on eorðwege. Hio geefnde swa,
siððan winemagas westan brohton
ofer lagufæsten leofspell manig.
Cite this text
MLA
Cynewulf. Elene (Old English), Lines 894–1016. Poetry Codex, poetrycodex.com/work/elene-oe/7/.
Chicago
Cynewulf. Elene (Old English), Lines 894–1016. Poetry Codex. https://poetrycodex.com/work/elene-oe/7/.