← Elene (Old English) · Contents

Elene (Old English) · c. 9th century

Lines 1017–1146

by Cynewulf fl. 9th century


ða seo cwen bebead cræftum getyde
sundor asecean þa selestan,
þa þe wrætlicost wyrcan cuðon
stangefogum, on þam stedewange
girwan godes tempel, swa hire gasta weard
reord of roderum. Heo þa rode heht
golde beweorcean ond gimcynnum,
mid þam æðelestum eorcnanstanum
besettan searocræftum ond þa in seolfren fæt
locum belucan. þær þæt lifes treo,
selest sigebeama, siððan wunode
æðelum anbræce. þær bið a gearu
wraðu wannhalum wita gehwylces,
sæce ond sorge. Hie sona þær
þurh þa halgan gesceaft helpe findaþ,
godcunde gife. Swylce Iudas onfeng
æfter fyrstmearce fulwihtes bæð,
ond geclænsod wearð Criste getrywe,
lifwearde leof. His geleafa wearð
fæst on ferhðe, siððan frofre gast
wic gewunode in þæs weres breostum,
bylde to bote. He þæt betere geceas,
wuldres wynne, ond þam wyrsan wiðsoc,
deofulgildum, ond gedwolan fylde,
unrihte æ. Him wearð ece rex,
meotud milde, god, mihta wealdend.
þa wæs gefulwad se ðe ær feala tida
leoht gearu
inbryrded breostsefa on þæt betere lif,
gewended to wuldre. Huru, wyrd gescreaf
þæt he swa geleaffull ond swa leof gode
in worldrice weorðan sceolde,
Criste gecweme. þæt gecyðed wearð,
siððan Elene heht Eusebium
on rædgeþeaht, Rome bisceop,
gefetian on fultum, forðsnoterne,
hæleða gerædum to þære halgan byrig,
þæt he gesette on sacerdhad
in Ierusalem Iudas þam folce
to bisceope burgum on innan,
þurh gastes gife to godes temple
cræftum gecorene, ond hine Cyriacus
þurh snyttro geþeaht syððan nemde
niwan stefne. Nama wæs gecyrred
beornes in burgum on þæt betere forð,
æ hælendes. þa gen Elenan wæs
mod gemynde ymb þa mæran wyrd,
geneahhe for þam næglum þe ðæs nergendes
fet þurhwodon ond his folme swa some,
mid þam on rode wæs rodera wealdend
gefæstnod, frea mihtig. Be ðam frignan ongan
cristenra cwen, Cyriacus bæd
þæt hire þa gina gastes mihtum
ymb wundorwyrd willan gefylde,
onwrige wuldorgifum, ond þæt word acwæð
to þam bisceope, bald reordode:
"þu me, eorla hleo, þone æðelan beam,
rode rodera cininges ryhte getæhtesð,
on þa ahangen wæs hæðenum folmum
gasta geocend, godes agen bearn,
nerigend fira. Mec þæra nægla gen
on fyrhðsefan fyrwet myngaþ.
Wolde ic þæt ðu funde þa ðe in foldan gen
deope bedolfen dierne sindon,
heolstre behyded. A min hige sorgað,
reonig reoteð, ond geresteð no
ærþan me gefylle fæder ælmihtig,
wereda wealdend, willan minne,
niða nergend, þurh þara nægla cyme,
halig of hiehða. Nu ðu hrædlice
eallum eaðmedum, ar selesta,
þine bene onsend in ða beorhtan gesceaft,
on wuldres wyn. Bide wigena þrym
þæt þe gecyðe, cyning ælmihtig,
hord under hrusan þæt gehyded gen,
duguðum dyrne, deogol bideð."
þa se halga ongan hyge staðolian,
breostum onbryrded, bisceop þæs folces.
Glædmod eode gumena þreate
god hergendra, ond þa geornlice
Cyriacus on Caluariæ
hleor onhylde, hygerune ne mað,
gastes mihtum to gode cleopode
eallum eaðmedum, bæd him engla weard
geopenigean uncuðe wyrd,
niwan on nearwe, hwær he þara nægla swiðost
on þam wangstede wenan þorfte.
Leort ða tacen forð, þær hie to sægon,
fæder, frofre gast, ðurh fyres bleo
up eðigean þær þa æðelestan
hæleða gerædum hydde wæron
þurh nearusearwe, næglas on eorðan.
ða cwom semninga sunnan beorhtra
lacende lig. Leode gesawon
hira willgifan wundor cyðan,
ða ðær of heolstre, swylce heofonsteorran
oððe goldgimmas, grunde getenge,
næglas of nearwe neoðan scinende
leohte lixton. Leode gefægon,
weorud willhreðig, sægdon wuldor gode
ealle anmode, þeah hie ær wæron
þurh deofles spild in gedwolan lange,
acyrred fram Criste. Hie cwædon þus:
"Nu we seolfe geseoð sigores tacen,
soðwundor godes, þeah we wiðsocun ær
mid leasingum. Nu is in leoht cymen,
onwrigen, wyrda bigang. Wuldor þæs age
on heannesse heofonrices god!"
ða wæs geblissod se ðe to bote gehwearf
þurh bearn godes, bisceop þara leoda,
niwan stefne. He þam næglum onfeng,
egesan geaclod, ond þære arwyrðan
cwene brohte. Hæfde Ciriacus
eall gefylled, swa him seo æðele bebead,
wifes willan. þa wæs wopes hring,
hat heafodwylm ofer hleor goten,
(nalles for torne tearas feollon
ofer wira gespon), wuldres gefylled
cwene willa. Heo on cneow sette
leohte geleafan, lac weorðode,
blissum hremig, þe hire brungen wæs
gnyrna to geoce. Gode þancode,
sigora dryhtne, þæs þe hio soð gecneow
ondweardlice þæt wæs oft bodod
feor ær beforan fram fruman worulde,
folcum to frofre. Heo gefylled wæs
wisdomes gife, ond þa wic beheold
halig heofonlic gast, hreðer weardode,
æðelne innoð, swa hie ælmihtig
sigebearn godes sioððan freoðode.

MLA

Cynewulf. Elene (Old English), Lines 1017–1146. Poetry Codex, poetrycodex.com/work/elene-oe/8/.

Chicago

Cynewulf. Elene (Old English), Lines 1017–1146. Poetry Codex. https://poetrycodex.com/work/elene-oe/8/.

Read this with the Codex →