Genesis (Old English) · c. 8th-9th century (poet unknown)
Genesis A, lines 2139–2260
"Ic þe gehate, hæleða waldend,
for þam halgan, þe heofona is
and þisse eorðan agendfrea,
wordum minum, nis woruldfeoh,
þe ic me agan wille,
sceat ne scilling, þæs ic on sceotendum,
þeoden mæra, þines ahredde,
æðelinga helm, þy læs þu eft cweðe
þæt ic wurde, willgesteallum,
eadig on eorðan ærgestreonum
Sodoma rices; ac þu selfa most heonon
huðe lædan, þe ic þe æt hilde gesloh,
ealle buton dæle þissa drihtwera,
Aneres and Mamres and Escoles.
Nelle ic þa rincas rihte benæman,
ac hie me fulleodon æt æscþræce,
fuhton þe æfter frofre. Gewit þu ferian nu
ham hyrsted gold and healsmægeð,
leoda idesa. þu þe laðra ne þearft
hæleða hildþræce hwile onsittan,
norðmanna wig; ac nefuglas
under beorhhleoþum blodige sittað,
þeodherga wæle þicce gefylled."
Gewat him þa se healdend ham siðian
mid þy hereteame þe him se halga forgeaf,
Ebrea leod arna gemyndig.
þa gen Abrahame eowde selfa
heofona heahcyning halige spræce,
trymede tilmodigne and him to reordode:
"Meda syndon micla þina! Ne læt þu þe þin mod asealcan,
wærfæst willan mines! Ne þearft þu þe wiht ondrædan,
þenden þu mine lare læstest, ac ic þe lifigende her
wið weana gehwam wreo and scylde
folmum minum; ne þearft þu forht wesan."
Abraham þa andswarode,
dædrof drihtne sinum, frægn hine dægrime frod:
"Hwæt gifest þu me, gasta waldend,
freomanna to frofre, nu ic þus feasceaft eom?
Ne þearf ic yrfestol eaforan bytlian
ænegum minra, ac me æfter sculon
mine woruldmagas welan bryttian.
Ne sealdest þu me sunu; forðon mec sorg dreceð
on sefan swiðe. Ic sylf ne mæg
ræd ahycgan. Gæð gerefa min
fægen freobearnum; fæste mynteð
ingeþancum þæt me æfter sie
eaforan sine yrfeweardas.
Geseoð þæt me of bryde bearn ne wocon."
Him þa ædre god andswarode:
"Næfre gerefan rædað þine
eafora yrfe, ac þin agen bearn
frætwa healdeð, þonne þin flæsc ligeð.
Sceawa heofon, and hyrste gerim,
rodores tungel, þa nu rume heora
wuldorfæstne wlite wide dælað
ofer brad brymu beorhte scinan.
Swilc bið mægburge menigo þinre
folcbearnum frome. Ne læt þu þin ferhð wesan
sorgum asæled. Gien þe sunu weorðeð,
bearn of bryde þurh gebyrd cumen,
se ðe æfter bið yrfes hyrde,
gode mære. Ne geomra þu!
Ic eom se waldend se þe for wintra fela
of Caldea ceastre alædde,
feowera sumne, gehet þe folcstede
wide to gewealde. Ic þe wære nu,
mago Ebrea, mine selle,
þæt sceal fromcynne folde þine,
sidland manig, geseted wurðan,
eorðan sceatas oð Eufraten,
and from Egypta eðelmearce
swa mid niðas swa Nilus sceadeð
and eft Wendelsæ wide rice.
Eall þæt sculon agan eaforan þine,
þeodlanda gehwilc, swa þa þreo wæter
steape stanbyrig streamum bewindað,
famige flodas folcmægða byht."
þa wæs Sarran sar on mode,
þæt him Abrahame ænig ne wearð
þurh gebedscipe bearn gemæne,
freolic to frofre. Ongann þa ferhðcearig
to were sinum wordum mæðlan:
"Me þæs forwyrnde waldend heofona,
þæt ic mægburge moste þinre
rim miclian roderum under
eaforum þinum. Nu ic eom orwena
þæt unc se eðylstæf æfre weorðe
gifeðe ætgædere. Ic eom geomorfrod!
Drihten min, do swa ic þe bidde!
Her is fæmne, freolecu mæg,
ides Egyptisc, an on gewealde.
Hat þe þa recene reste gestigan,
and afanda hwæðer frea wille
ænigne þe yrfewearda
on woruld lætan þurh þæt wif cuman."
þa se eadega wer idese larum
geðafode, heht him þeowmennen
on bedd gan bryde larum.
Hire mod astah þa heo wæs magotimbre
be Abrahame eacen worden.
Ongan æfþancum agendfrean
halsfæst herian, higeþryðe wæg,
wæs laðwendo, lustum ne wolde
þeowdom þolian, ac heo þriste ongan
wið Sarran swiðe winnan.
þa ic þæt wif gefrægn wordum cyðan
hire mandrihtne modes sorge,
sarferhð sægde and swiðe cwæð:
"Ne fremest þu gerysnu and riht wið me.
þafodest þu gena þæt me þeowmennen,
siððan Agar ðe, idese laste,
beddreste gestah, swa ic bena wæs,
drehte dogora gehwam dædum and wordum
unarlice. þæt Agar sceal ongieldan,
gif ic mot for þe mine wealdan,
Abraham leofa. þæs sie ælmihtig,
drihtna drihten, dema mid unc twih."
Hire þa ædre andswarode
wishidig wer wordum sinum:
"Ne forlæte ic þe, þenden wit lifiað bu,
arna lease, ac þu þin agen most
mennen ateon, swa þin mod freoð."
Cite this text
MLA
Anonymous (Old English). Genesis (Old English), Genesis A, lines 2139–2260. Poetry Codex, poetrycodex.com/work/genesis-oe/16/.
Chicago
Anonymous (Old English). Genesis (Old English), Genesis A, lines 2139–2260. Poetry Codex. https://poetrycodex.com/work/genesis-oe/16/.