Poetry Codex

Turkish & Ottoman

Recaizade Mahmut Ekrem

1847–1914

Recaizade Mahmut Ekrem (1847–1914) was a writer of the Tanzimat period, the Ottoman reform era, and one of the figures who helped turn Turkish literature toward new subjects and a plainer prose. He was born in Istanbul. He is remembered above all for his novel Araba Sevdası (1896) and for his critical writing, and he also wrote plays and a good deal of verse.

Nağme-i Seher ('Song of the Dawn') was a collection of his poems, dated 1288 AH (about 1871). It gathers classical forms (tevhîd and na't, praise poems, chronogram verses, gazels) alongside lighter songs (şarkı). The poems below are given in the Vikikaynak (tr.wikisource.org) Latin-alphabet transcription of the 1871 book, which keeps the book's circumflexed Ottoman spelling.

Poems (144)

  1. Tevhîd
  2. Na't
  3. Şer'i makbûlünle sensin muktedâsı âlemin
  4. Sitâyiş: Mu'ammer kıl cihân durdukça yâ Râb şâh-ı zî-şânı
  5. Sitâyiş: Hilâl-i mâh-ı rûze âsmân üzre hüveydâdır
  6. Sitâyiş: Habbezâ mâh-ı mübârek-eser ü ferruh-fâl
  7. Sitâyiş: 'Iydın ola mes'ûd ayâ âsaf-ı ekrem
  8. Sitâyiş: Añılsın ol dem-i berhem-zenî-i derd ü mihen
  9. Sitâyiş: Odur şâ'ir ki nazma cür'et ettikçe murâd üzre
  10. Târih-i Velâdet: Âb-rû-yı fuzalâ mîr Celâlettin kim
  11. Târih-i Velâdet: Sâhib-kemâl ü irfân ya'ni cenâb-ı Sabrî
  12. Târih-i Velâdet: Eyleye mevlâ mu 'ammer bâ-kemâl-i âfiyet
  13. Konak Târihi: Âsmân-ı azamet Hazret-i Kâmil Pâşâ
  14. Târih-i Mansıb: Dâd-endîş ü kerem-pîşe mütercim pâşâ
  15. Târih-i Vefât: Sad hayf ü sad gam sad keder
  16. Târih-i Vefât: Kân-ı hayâ vü genc-i vera' mîr-i Sâlim'in
  17. Târih-i Vefât: Bû Muhammet Vehbi Pâşâ-zâde mîr-i Âtıf’ı
  18. Terkîb-i Bend-i Nâ-Tamâm
  19. Terci-i Bend-i Latîfe-Âmîz
  20. Hikâyet
  21. Arz-ı Sitem
  22. Tahmîs-i Gazel: Bilmezdiñ ıztırâb-ı dil ü derd-i firkati
  23. Tahmîs-i Gazel: Şu'le-bâr oldı göñülde hançer-i âzâr hayf
  24. Tahmîs-i Gazel: Şu'le-rîz-i dag-ı hicrân oldugum demdir bu dem
  25. Dil gayet-i derd-i aşkı görsün
  26. Niçün mahzûn bakarsın baña öyle
  27. Bahâr oldı açıldı bag u gülzâr
  28. Geldi zamân-ı geşt-i bag
  29. Geçmeden vakt-i safâ mevsim-i gül
  30. Reng-i hüsnüñ verdi haclet gülşene
  31. Göñül bend oldu ol ismet-sıfâta
  32. «Şeb-i vuslat sabâha erdi figan»
  33. Gamıñla yandı sâmânım
  34. Salt ben idim zâ'id olan çünkü arada
  35. Habâb-ı bâdeden oldıkca şekl-i çerh-i dûn peydâ
  36. İrtifâ'-ı câh ile mukbil ne nâz eyler bana
  37. Ruhmı bu yâ âftâb-ı sevdâ
  38. Güftügû-yı gayb zâhirdir beyânından baña
  39. Rind-i aşkım âlem-i ma'nâ musahhardır baña
  40. Dil-dâde olmuş ola meger kim vefâ saña
  41. Zühhâd vârını telef eyler hayâta heb
  42. Bakdıkca tâb-ı reng-i ruh-ı yâre âftâb
  43. Sâkî katınca bâde-i şâdî-i mâye âb
  44. Hengâme-i bahâr ne âlemdedir aceb
  45. Ahım olınca velvele-ârâ-yı ıztırâb
  46. Zuhûr-ı tâb-ı gam dag-ı dil-i sad-çâktendir hep
  47. Meş'al-firûzı külliye-i gam âhtır bu şeb
  48. Şevk-aver olunca dile nezzârelerin hep
  49. Öldür beni öldür gam-ı aşkınla harâb et
  50. Nefha-güsterdir dile bûy-ı cünûn-ârâ-yı dost
  51. Ey gamze cihân mülkünü pür-fitne vü şûr et
  52. Mülket-i aşka hıred râh-nümûn olmaz hiç
  53. Şu'â'-ı tîg-ı itâbın ki kıldı dilde vüzûh
  54. Yazınca ser-nüviştim hâme-i îcâd eder feryâd
  55. Kader kılmış cemâlin reşk-i rûy-ı enver-i hûrşîd
  56. Zülfüñ k'ola tahrîk-i sabâdan mütelezziz
  57. Cemâl-i pâki âsâr-ı tecellâ-yı muhabbetdir
  58. Kavseyn-i kazâ halka-i cem'iyyetimizdir
  59. Dâg-ber-dildir dil-i sûzânıma tennûrlar
  60. Gubâr-âlûdelik mir'âta âsâr-ı celâdandır
  61. Hûn-ı ciger ki gamzesini mest-i nâz eder
  62. Lisân-ı aşka gönül tercemânım olmuştur
  63. Bezm-i visâl demleri hep hâtırımdadır
  64. Riyâzet zâhide devr-i bekanın cennetindendir
  65. Nûr-ı ruhuñ ki çâk-i dilimden zuhûr eder
  66. Ser-te-ser hâkan-ı âlem zir-i fermândadır
  67. Nükhet-i zülfüñ verince câna bûy-ı nev—bahâr
  68. Çeşmin o gurre-mestiñe mestâne gösterir
  69. Hatt-ı şeb-rengi gamıyla dilde sevdâ yüz verir
  70. Gamzen ki tarf-ı çeşm-i sühan-gûda gizlenir
  71. Dest-i dûdundaki ey âh ciger pâre midir
  72. Köhne gül-zâr-ı cihân eyledi tecdîd-i bahâr
  73. Câm-ı aşkın cür'asın erbâb-ı gam nûş ettiler
  74. Âteşîn la'l-i lebi tebhâleden rencîdedir
  75. Geh gavta-hâr-ı kulzüm-i Ummân-ı gurbetiz
  76. Hem berk-i cemâliz ruh-ı Leylâ'da ıyânız
  77. Heves-pezîr-i atâyız nigâra dek gideriz
  78. Cûyân olarak kûyunu âvâreleriz biz
  79. Lâ'l-i lebi bir bâde-i nâb-ı tarab-engîz
  80. Kimki kavlinde sebât-âver-i peymân olmaz
  81. Âteş-i hicrânın oldukça bana ârâm-sûz
  82. Hûn-ı ciger dedikleri sahbâ-yı nâb imiş
  83. Bu kühen meyhânede esbâb-ı işret kalmamış
  84. Olalı mir'ât-ı dil tâb-âver-i dîdâr-ı feyz
  85. Mahv eyledi nişânımızı rûzgâr hayf
  86. Urdı hicrânıñ dil-i pür-derde dâg-ı iştiyâk
  87. Bir mürg-ı felâket-zedeyim bâl ü perim yok
  88. Neyleyim geşt-i ser-i kûyunu yâr olmayıcak
  89. Akl ile teslîm olunsun mu bekası âlemin
  90. Her müjen bir tîr-i dil-dûz u kemândır kaşlarıñ
  91. O rind-i feyz-yâb-ı bâde-i gülgûndur göñlüm
  92. Mülk-i aşka emîrdir gönlüm
  93. Zulmet-i deycûr gam-ı reng-i nehârımdır benim
  94. Mestâne-i peymâne-i meyhâne-i aşkım
  95. Dîde-i hicrânı tâ ol rütbe pür-hûn eyledim
  96. Bu pîç-tâb-ı dili rûzgâra söyleyelim
  97. Nagme-senc-i âh u efgân oldugum demdir bu dem
  98. Hasret-i bâde ile olsa tenim hâk benim
  99. Görüp pür-hûn dili bezm-i şarâb-ı nâbdan geçtim
  100. Mest-i eser-i şarâb-ı aşkım
  101. O demki mahrem-i bezm-i cemâl-i yâr olurum
  102. Kaldır nikab-ı zülfünü hayrânın oldugum
  103. Dil ismet-i sevdâ ile me'nûs görünsün
  104. Zevk alur germ-i'tilâfân serdi-i encâmdan
  105. Dökülmüş dâmen-i imkâna câm-ı ser-nigûnumdan
  106. Ey âfet-i aşk ehl-i dile başka safâsın
  107. Dûzah gibi dâ'im dili sûzân ederim ben
  108. Zannetme gam-ı dehrden âzâd olacaksın
  109. Karardı çeşmime yekser cihân baht-ı siyâhımdan
  110. Cûş eder deryâ-yı rahmet girye-bâr oldukça ben
  111. Geç hubb-ı câh-ı âlem-i nâ-ber-karârdan
  112. Gamzesi olmaz cüdâ bir dem dil-i dîvâneden
  113. Şâd et beni bir kerrecik olsun keremiñle
  114. Sanma lâ'linde olan tebhâledir çeşmânıma
  115. Gönül ser-mest olup sahbâ-yı lâ'lin yâda geldikçe
  116. Dil-firîbâne edâlar düşmen-i bed-hâhta
  117. Ey kâkülü sâye-gâh-ı fitne
  118. Başladı îmâ-yı va'd-i vasla ebrûlar yine
  119. Yak harîm-i cânda gamzenle dil-i dîvâneye
  120. İhyâ olur zemîn ü zamân nev-bahârda
  121. Gamzen mey-i nahvetle ser-endâz degilmi
  122. Şu'le-i dâg-ı cünûnun arş-rahmândır yeri
  123. Gönül gönül nice bir seyr-i bâg yetmezmi
  124. Neşve-i lâ'l-i lebin ser-germ-i şevk eyler beni
  125. Ne esti bâd-ı sabâ hod ne nev-bahâr oldu
  126. Görenler bâde-i lâ'l-i lebin mestâne olmaz mı
  127. Agladıkça ben gamınla bülbül-i pür-gam gibi
  128. Bu oldu bir zamândır nâle-i Şâm u sehergâhım
  129. Aşnâ-yı vahdetim âyin-i uzlettir baña
  130. Aşk kim bir kalbi hem magmûm hem şâd eylemiş
  131. Uşşâkına bir tünd nigâh eyledin âhir
  132. Ey baña mihneti sermâye-i ârâm u hayât
  133. Olan ser-germ-i hayret ârzû-yı kâm-ı âlemden
  134. Sen yalnız uşşâkını dîvâne sanırsın
  135. Âşıkım âh-ı dem-â-dem lâyık-ı şândır baña
  136. Dûn-perver iken zulm ile öldürse beni çarh
  137. Âyâ edip ol gül-bedeni zîver-i âguş
  138. Cem' edip dil sînede zevk u gamı sevdâ ile
  139. Urdun dilime zahm-ı gamı cânımı da al
  140. Devrî-i hicri olur hâ'il-i rüyet yoksa
  141. Neş'e-i mey gibi düşnâmında lezzet bulmasa
  142. Sünbül ü şeb-bû vü gül-terden nigâh-ı çeşmime
  143. Hastadır ammâ gönül devrâna çeşm açmaz yine
  144. Sîneme sarmaktan ey meh eylerim havf u haze

See Recaizade Mahmut Ekrem in the full archive →